İsrail gözden çıkarıldı mı?
16/10/2009 · Kategori: HABER
Menderes Özel: Bu aşamaya nasıl gelindi?Sami Kohen: Tatbikatın ertelendiğini İsrail’in genelkurmay ve savunma bakanlığı kaynaklarına atfen öğrendik
Menderes Özel: Bu aşamaya nasıl gelindi?
Sami Kohen: Tatbikatın ertelendiğini İsrail’in genelkurmay ve savunma bakanlığı kaynaklarına atfen öğrendik. Türkiye’den yapılan açıklamada önce ‘tatbikat teknik nedenlerden dolayı ertelendi’ denildi. Daha sonra Dışişleri’nden açıklama yapıldı ve Dışişleri Bakanı Davutoğlu da “Türkiye Gazze konusunda çok rahatsız. Gazze konusu sürerken böyle bir tatbikat yapılamaz” anlamı içeren mesajlar verdi. Başbakan Tayyip Erdoğan da El Arabiye’ye verdiği demeçte, “Halk bunu böyle istiyor bizden” diyerek bu konuda halkın Gazze hissiyatının etkili olduğunu belirtti.
MÖ: Yeni bir hamle mi yapılıyor?
SK: Suriye ile stratejik konsey kuruluyor. Aynı şekilde Başbakan Erdoğan Irak’ta, önümüzdeki hafta İran’a gidiyor. Ancak, bu yapılırken tatbikat konusunda soğukkanlılıkla yapılan değerlendirmelerde şu sonuca varılmış olabilir: “Arap ve İslam dünyasıyla yaptığımız bu hamleler hızlanırken, birden bire NATO artı İsrail gösterisi yaparsak, ters olur. Burada en sofistike silahlarla tatbikat yapılırken, orada İran huzur içinde kalmayacaktır.” Türkiye’nin vizyonuna dayalı olarak geliştirmeye çalıştığı yeni strateji dikkate alındığında, Türkiye, İsrail ile askeri işbirliği imajını vermek istemedi.
Kadri Gürsel: Türkiye’nin İsrail ile 90’lı yıllarda şekillenmiş olan güvenlik odaklı işbirliğinin marjinalleştiğini görüyoruz. Çünkü, Türkiye ve İsrail’i bir araya getiren ortak tehditler ortadan kalktı. Suriye, Adana mutabakatından itibaren Türkiye’nin dostu olma yoluna girdi. Bugün vizeler bile kalktı. İsrail’se Türkiye için büyük bir pazar değil. Kısacası, AKP olmasaydı özü itibariyle durumun değişeceğini sanmıyorum. Türkiye’nin yine İsrail’le ilişkilerini kademeli olarak azaltacak ya da niteliğini değiştirecekti. Ama ne oldu? AKP döneminde ideoloik nedenlerden de ötürü, AKP bunu hoyratça, kırarak, kaba bir şekilde yaptı.
MÖ: Bu popülist bir yaklaşım olabilir mi?
KG: İsrail pragmatik bir ülkedir, Davos’tan beri AKP’nin bu üslubuna tahammül ediyor. Ama herşeyin bir tahammül sınırı var. Tatbikatın da sert şekilde ertelendiği anlaşılıyor. Dolayısıyla popülist bir çehresi de var bunun. İsrail’i Türkiye için önemsezleştiren ikinci vaka bence Ermenistan ile ilişkilerin normalizasyon sürecine girmesi. Türkiye, Ermeni tasarılarını engellemek için ABD’deki Yahudi lobisine eskisi kadar ihtiyaç duymayacaktır.
SK: Türkiye, İsrail için çok önemli bir ülke, çünkü Mısır, Ürdün’le diplomatik ilişkileri var, ama iyi ilişkileri yok. Ancak, 1, 2 yıldan beri Türkiye’nin İsrail’e karşı aldığı tavır, İsrail’i tedirgin ediyor.
KG: Ama, bu hep böyle oldu. Mesela, 1967’de Kudüs’ün işgalinden itibaren Oslo sürecine kadar Türkiye-İsrail arasındaki ilişkiler maslahatgüzarlık seviyesinde yürütülmüştü; ikili ilişkilerden değil üçüncü nedenlerden. Şimdi yine Filistin yüzünden böyle bir problem var.
SK: Başbakan hiçbir Arap liderden gelmeyen bir hassasiyet gösteriyor.
KG: Duygusal da olabilir, ama öncelikle politik ve ideolojik bir hassasiyet var.
SK: Bir ölçüde katılıyorum, eğer bugün Ak Parti değil de başka bir parti iktidarda olsaydı. İsrail’le olan ilişkiler yine de belki 10 yıl önceki kadar sıcak olmayabilirdi. Ancak, zannetmiyorum ki başka bir hükümet sadece ve sadece bir duygusallık nedeniyle, veya halkın sesi budur diyerek ilişkileri bu noktaya getirsin.
KG: Hükümetin, İsrail’e duyduğu tepkinin çok güncel bir nedeni var. O da Gazze’ye uygulanan İsrail ablukası. İsrail haklı veya haksız Gazze’de 9-10 ay önce neden olduğu yıkımın onarılması için gerekli inşaat malzemelerinin Gazze’ye girmesine engel oluyor. Bu AKP hükümetini baskı altına alıyor. Bu da reaksiyon doğuruyor.
SK: Halkın sesini dinliyoruz dediği bu.
MÖ: Bu konuda Türkiye İsrail’e karşı tavır takınarak ne elde eder?
KG: Bu politikalarla İsrail üzerinde hiçbir yaptırım mümkün olmaz. Somut sonuçlar getirmez, ama Türkiye’ye sempatiyi artırır.
SK: Mesele o zaten. Bunlar hem içeride, özellikle İslam ve Arap dünyasında sempati yaratan jestler. İsrail üzerinde politikasını değiştirecek bir etki yaratacağını hiç sanmıyorum.
KG: Bugünkü iktidar İsrail’le ilişkilerinde kaybedecek birşeyi olduğunu düşünmüyor. Türkiye’nin kaybedecek önemli avantajları olsaydı İsrail’e karşı bu kadar kaba ve hoyrat çıkışlar olmazdı, daha dikkatli olunurdu.
Kalıcı Bağlantı Yorum (0) Yorum yaz!Arkadaşına Gönder!
0 yorum yazılmıştır